Laat leerlingen groeien m.b.v. educatieve chatbots

“Mam, kun je please helpen met dit vak?”

“Schat, het is al bijna elf uur, probeer het anders eerst zelf en dan help ik je morgen verder, oke?”

In de huidige crisis krijgt lerend Nederland, van basisschool tot universiteit, onderwijs op afstand. De druk bij leraren is nog hoger dan anders door de beperkte online lestijd. Leerlingen zijn hierdoor meer en meer afhankelijk van hun ouders om de lesstof mee te bespreken. Alleen heeft niet elke ouder de tijd of de middelen om hun kinderen in het leerproces te ondersteunen. Het gevolg: ongemotiveerde leerlingen en slechte leerresultaten. Chatbots kunnen hierbij helpen. In deze blog: Hoe zorgen chatbots voor betrokken leerlingen?

De kracht van een gesprek

De eerste jaren van je leven leer je door interacties met anderen. Eigenlijk stopt dit nooit. Leren is namelijk een actief proces. Eenmaal op school zijn interacties dan ook nodig om te leren. Een interactie is eigenlijk niets anders dan het reageren van mensen op elkaar. Zo kan een leerkracht niet zomaar kennis overdragen aan zijn leerlingen. De leerkracht moet de leerlingen actief betrekken en ze  zo hun eigen ervaring laten creëren. Daarom is reflectie noodzakelijk als een leerling van de ervaring wil leren.

Mensen zijn “storytelling animals”. We vertellen graag verhalen over hoe wij de wereld zien en het voeren van gesprekken helpt hierbij. Het verwoorden van je ideeën voor de buitenwereld helpt je om ook eigen ideeën beter op een rijtje te krijgen. Probeer bijvoorbeeld maar eens uit te leggen aan een ander waarom volgens jou het toepassen van een nieuw technologie in het onderwijs van toegevoegde waarde is. Op dat moment moet je de informatie ordenen en merk je waar bijvoorbeeld nog informatie mist om je argument compleet te maken.  

Een goede leerzame conversatie  

Een leerzame conversatie begint met de behoeften en interesses van de leerling zelf. Er zijn verschillende dimensies in het conversatie die de leerling helpen om zijn ideeën uit te werken en over te brengen. In eerste instantie begint dit bij participatie. Dat betekent dat de leerling de kans krijgt hun ideeën met enthousiasme over te dragen aan anderen. Verder speelt de interactie een belangrijke rol. Door vragen of veronderstellingen van een ander, moet de leerling kritisch kijken hoe dit te verbinden is aan kennis die ze al hebben.  

De rol van de leraar

Een leerzame conversatie helpt de leerling. De gesprekspartner deelt bijvoorbeeld nieuwe kennis of stelt vragen. Een leerling moet hierdoor huidige kennis heroverwegen. De rol van de docent is hierin essentieel. Deze leerkracht is een soort gids, die de leerling uitdaagt met vragen. Bovendien is het belangrijk dat de leraar zich bewust is van zijn eigen veronderstellingen. Ook moet de leraar aanwezig zijn op het kritieke moment wanneer de leerling een gesprek nodig heeft. In een fysiek klaslokaal kan je dit soort gesprekken moeilijk hebben. De leraar heeft veel meer macht dan leerlingen. Dat voelen de leerlingen. Hierdoor durven ze soms niet de vragen te stellen die ze wel hebben. Die scheve machtsverhouding zit spontane interactie en onderzoek in de weg. Dit kan anders!

Chatbot schiet te hulp. 

Gelukkig is er voor iedere spijker een gat te vinden. Chatbots kunnen ons namelijk ondersteunen waar menselijke interacties niet meer kunnen. Buiten dat heeft de chatbot geen gevoel voor sociale hiërarchie of ongelijkheden. Hij zal zijn gesprekken daar dan ook niet onder laten lijden. Daarnaast heeft de chatbot één groot voordeel voor de huidige generatie. Net als zij, stopt de chatbot nooit en kan hij direct antwoord geven. Precies wat deze generatie gewend is. Met andere woorden, de chatbot kan doen wat geen enkele menselijke leraar kan: hij is er altijd op het kritieke moment. Altijd beschikbaar in deze crisistijd om de student de tools te geven om nieuwe kennis te verwerken. 

Naast het feit dat de chatbot altijd beschikbaar is, biedt het de leerling ook een gepersonaliseerde leeromgeving. De chatbot analyseert de antwoorden van de leerling en hoe ze de leerinhoud doorlopen. Een voorbeeld hiervan is te vinden in onze kleine Helpr vriend STU. STU helpt met het ontwikkelen van studievaardigheden. De conversaties worden aangepast basis van input van de leerling. Hiervoor maakt STU gebruik van quizzen, foto’s en video’s of een combinatie hiervan. 

STU legt mindmappen uit.

De grenzen van een chatbot 

Natuurlijk hebben chatbots hun beperkingen. Zij zullen de emoties en gedachtes van mensen nooit begrijpen. Simpelweg omdat wij mensen niet in dezelfde taal spreken als onze computer. Samen een wereldbeeld creëren en wederzijds van elkaar leren gebeurt maar in beperkte mate. Dus stel jij leert mindmappen samen met STU. Opeens vraag je je af wat ‘biodiversiteit’ is. De chatbot heeft daar dan geen antwoord op. Die vraag past niet in het gesprek. STU vraagt je om feedback en gaat rustig verder met mindmappen. Simpelweg omdat hij nu eenmaal zo geprogrammeerd is. Een leraar weet misschien ook niet het antwoord op de vraag. Echter, hij snapt wel wat hij met de vraag kan doen. Dit verklaart waarom een chatbot nooit een leraar volledig kan vervangen. 

Om af te sluiten

Een chatbot kan een enthousiasmerende tutor zijn die de leraar ondersteunt. De chatbot is altijd precies op tijd om te helpen, just in time en just enough. Het maakt niet uit of je een nachtuil of een vroege vogel bent, de chatbot zit klaar. Het helpt je de lessen voor te bereiden en vergemakkelijkt de nazorg wanneer dat nodig is. Door hulpmiddelen te bieden in het leerproces. Op deze manier krijgt elke leerling de kans om actief zijn eigen kennis te ontwikkelen door middel van reflectie en kritische vragen.